Voel je je de laatste tijd moe, prikkelbaar of slaap je slechter dan vroeger? Heb je last van PMS, een onregelmatige menstruatie, moeite met afvallen of het gevoel dat je lichaam niet meer doet wat het altijd deed? Dan vraag je je misschien af of je hormonen uit balans zijn.
Veel vrouwen lopen maanden of zelfs jaren rond met hormonale klachten zonder precies te weten waar ze vandaan komen. Vaak worden de signalen afgedaan als stress, een druk leven of ‘het hoort erbij’. Toch kan een hormonale disbalans een belangrijke oorzaak zijn van deze klachten.
Een hormonale disbalans test helpt je om meer inzicht te krijgen in de signalen die je lichaam afgeeft. Het is geen medische diagnose, maar wel een waardevolle stap om patronen te herkennen en te ontdekken welke hormonen extra aandacht nodig hebben.
In deze blog lees je:
en wat je zelf kunt doen om je hormonen te ondersteunen.
- wat een hormonale disbalans is;
- hoe je een hormonale disbalans herkent;
- waardoor hormonen uit balans kunnen raken;
- wanneer een hormonale disbalans test zinvol is;
- waarom bloedonderzoek niet altijd een compleet beeld geeft;
- hoe een hormonale disbalans test werkt;
Download onderaan deze blog mijn gratis e-book Wat je hormonen je écht willen vertellen en leer hoe je jouw hormonen beter kunt ondersteunen.
Wat is een hormonale disbalans?
Een hormonale disbalans ontstaat wanneer één of meerdere hormonen te veel of juist te weinig worden aangemaakt. Hormonen zijn chemische boodschappers die vrijwel alle processen in je lichaam aansturen. Ze hebben invloed op onder andere:
- je energie
- je slaap
- je stofwisseling
- je stemming
- je menstruatiecyclus
- je vruchtbaarheid
- je gewicht
- je reactie op stress
Hormonen werken niet los van elkaar. Ze vormen een ingewikkeld systeem waarbij ieder hormoon invloed heeft op de rest. Raakt één hormoon uit balans, dan kan dat uiteindelijk gevolgen hebben voor meerdere hormonen. Daarom ontstaan hormonale klachten vaak geleidelijk en merk je meestal niet direct waar ze vandaan komen.
Hoe herken je een hormonale disbalans?
Iedere vrouw ervaart een hormonale disbalans anders. De één krijgt vooral last van stemmingswisselingen, terwijl een ander juist slecht slaapt of steeds moeilijker op gewicht blijft.
Vaak sluipen de klachten langzaam je leven binnen. Je merkt dat je minder energie hebt, sneller geïrriteerd bent of niet meer zo goed herstelt als vroeger. Omdat deze veranderingen geleidelijk ontstaan, denken veel vrouwen dat het normaal is of bij het ouder worden hoort.
Veel voorkomende symptomen van een hormonale disbalans zijn:
- vermoeidheid, ook na een goede nachtrust;
- stemmingswisselingen of sneller emotioneel zijn;
- moeite met afvallen;
- vetopslag rondom de buik;
- veel trek in zoet;
- een opgejaagd gevoel;
- slecht slapen;
- hevige of onregelmatige menstruaties;
- PMS-klachten;
- verminderd libido;
- gevoelige borsten;
- opvliegers of nachtzweten;
- hartkloppingen;
- concentratieproblemen.
Herken je meerdere van deze klachten? Een hormonale disbalans test kan helpen om meer inzicht te krijgen in mogelijke patronen.
Waardoor ontstaat een hormonale disbalans?
Een hormonale disbalans ontstaat meestal niet door één enkele oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol.
Langdurige stress
Stress is misschien wel één van de grootste oorzaken van hormonale klachten. Wanneer je langdurig onder spanning staat, maakt je lichaam voortdurend cortisol aan. Daardoor krijgen andere hormonen, zoals progesteron, minder ruimte om optimaal hun werk te doen.
Na verloop van tijd kun je daardoor last krijgen van vermoeidheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen of een onregelmatige menstruatie.
Voeding
Ook voeding heeft veel invloed op je hormonen. Veel snelle koolhydraten, suikers en bewerkte producten zorgen voor grote schommelingen in je bloedsuikerspiegel. Daardoor moet je lichaam steeds meer insuline aanmaken, wat uiteindelijk invloed kan hebben op je hormonale balans.
Een voeding met voldoende eiwitten, gezonde vetten, vezels en onbewerkte producten ondersteunt juist een stabiele hormoonhuishouding.
Verstoorde bloedsuikerspiegel
Schommelingen in je bloedsuiker kunnen zorgen voor:
- energiedips;
- eetbuien;
- trek in zoet;
- gewichtstoename;
- stemmingswisselingen.
Veel vrouwen realiseren zich niet dat een instabiele bloedsuiker ook invloed heeft op andere hormonen.
Darmgezondheid
Je darmen spelen een belangrijke rol bij het verwerken en afvoeren van hormonen, waaronder oestrogeen. Wanneer je darmflora uit balans is of je regelmatig last hebt van verstopping, kan dat bijdragen aan hormonale klachten.
Hormoonverstorende stoffen
Je komt dagelijks in aanraking met stoffen die invloed kunnen hebben op je hormonen. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde plastics, cosmetica, schoonmaakmiddelen of bestrijdingsmiddelen. Hoewel je ze niet volledig kunt vermijden, kun je de belasting wel zoveel mogelijk beperken.
Levensfase
Ook je leeftijd speelt een belangrijke rol. Vooral vanaf je veertigste verandert je hormoonhuishouding geleidelijk. Dat proces verloopt bij iedere vrouw anders, maar veel vrouwen merken dat hun lichaam anders reageert dan een paar jaar eerder.
Hormonale veranderingen rond je veertigste
Veel vrouwen denken dat de overgang pas begint wanneer de menstruatie stopt. In werkelijkheid begint het hormonale veranderingsproces vaak al veel eerder.
Vanaf ongeveer je veertigste kom je langzaam in de perimenopauze terecht. Je eierstokken maken steeds minder progesteron aan en de hormonen gaan meer schommelen.
Daardoor kun je klachten krijgen zoals:
- slechter slapen;
- meer buikvet;
- hevigere menstruaties;
- een korter of juist langer menstruatiepatroon;
- stemmingswisselingen;
- minder energie;
- opvliegers;
- nachtzweten.
Waar je vroeger zonder problemen op gewicht bleef of weinig last had van je cyclus, merk je nu ineens dat je lichaam anders reageert.
Juist in deze fase is het belangrijk om goed naar de signalen van je lichaam te luisteren. Een hormonale disbalans test kan helpen om meer inzicht te krijgen in de veranderingen die plaatsvinden.
Wanneer is een hormonale disbalans test zinvol?
Veel vrouwen twijfelen of hun klachten werkelijk hormonaal zijn. Dat is begrijpelijk, want klachten zoals vermoeidheid, slecht slapen of stemmingswisselingen kunnen meerdere oorzaken hebben.
Een hormonale disbalans test kan zinvol zijn wanneer je:
- al langere tijd vermoeid bent;
- veel last hebt van PMS;
- moeite hebt met afvallen;
- veranderingen merkt in je menstruatie;
- slecht slaapt;
- regelmatig opvliegers of nachtzweten ervaart;
- in de perimenopauze zit;
- ondanks een gezonde leefstijl klachten blijft houden.
De test helpt je om verbanden te leggen tussen jouw klachten en mogelijke hormonale verstoringen. Zo krijg je meer inzicht in waar je als eerste aandacht aan kunt besteden.
Waarom bloedonderzoek niet altijd een compleet beeld geeft
Veel vrouwen denken dat een hormoontest altijd uit bloedonderzoek bestaat. Toch ligt dat iets genuanceerder.
Hormonen veranderen namelijk voortdurend. Bij vrouwen schommelen verschillende hormonen gedurende de menstruatiecyclus. Een bloedafname laat daarom zien hoe je hormonen op één specifiek moment zijn. Dat kan waardevolle informatie opleveren, maar geeft niet altijd het volledige beeld van je hormonale gezondheid.
Daarom is het verstandig om eerst medische oorzaken van je klachten uit te laten sluiten via de huisarts. Denk bijvoorbeeld aan een schildklieraandoening, bloedarmoede of een vitaminetekort.
Blijven je klachten bestaan terwijl de uitslagen geen duidelijke verklaring geven? Dan kan een uitgebreide analyse van je klachten, leefstijl en menstruatiepatroon helpen om patronen te herkennen. Een hormonale disbalans test kan daarbij een waardevol hulpmiddel zijn. Hoewel zo’n test geen medische diagnose stelt, kan hij wel richting geven en je helpen bepalen waar je als eerste mee aan de slag kunt.
Hoe werkt een hormonale disbalans test?
Een hormonale disbalans test bestaat uit een uitgebreide vragenlijst waarin je verschillende vragen beantwoordt over je gezondheid en leefstijl.
Je geeft onder andere informatie over:
- je menstruatiecyclus;
- je energieniveau;
- je slaap;
- stress;
- je spijsvertering;
- je gewicht;
- je huid;
- je stemming;
- je voedings- en leefgewoonten.
De test duurt slechts enkele minuten en bestaat uit negen onderdelen. Op basis van jouw antwoorden krijg je inzicht in welke hormonen extra aandacht nodig hebben en welke leefstijlfactoren een rol kunnen spelen.
De uitslag is geen medische diagnose, maar vormt wel een waardevolle stap. Door beter te begrijpen welke patronen er in jouw klachten zichtbaar zijn, kun je veel gerichter aan de slag met voeding, leefstijl en andere veranderingen die je hormonen ondersteunen.
Welke hormonen kunnen uit balans zijn?
Bij een hormonale disbalans is er meestal niet één hormoon dat de klachten veroorzaakt. Hormonen werken nauw samen en beïnvloeden elkaar voortdurend. Daarom zie je vaak dat meerdere hormonen tegelijk uit balans raken.
Hieronder lees je welke hormonen het vaakst een rol spelen en welke klachten daarbij kunnen horen.
Insuline
Insuline regelt je bloedsuikerspiegel. Wanneer je lichaam minder gevoelig wordt voor insuline, kunnen je bloedsuikerwaarden sterker schommelen. Dat merk je vaak aan:
- veel trek in zoet;
- eetbuien;
- energiedips;
- vermoeidheid;
- hoofdpijn;
- prikkelbaarheid;
- moeite met afvallen.
Een stabiele bloedsuikerspiegel is één van de belangrijkste stappen naar een betere hormoonbalans.
Oestrogeen en progesteron
Oestrogeen en progesteron spelen een grote rol tijdens je menstruatiecyclus. Ze zorgen samen voor een regelmatige cyclus en beïnvloeden onder andere je stemming, slaap en vruchtbaarheid.
Wanneer deze hormonen uit balans raken, kun je last krijgen van:
- PMS;
- stemmingswisselingen;
- gevoelige borsten;
- hevige menstruaties;
- een onregelmatige cyclus;
- vocht vasthouden;
- minder energie;
- verminderd libido.
Vanaf de perimenopauze neemt vooral de aanmaak van progesteron geleidelijk af. Hierdoor kunnen klachten die je eerder nauwelijks had ineens sterker aanwezig zijn.
Cortisol
Cortisol staat bekend als het stresshormoon. In kleine hoeveelheden is cortisol onmisbaar, maar langdurige stress kan ervoor zorgen dat je lichaam voortdurend cortisol blijft aanmaken.
Veel voorkomende klachten zijn:
- moeite met opstaan;
- vermoeidheid;
- slecht slapen;
- een opgejaagd gevoel;
- behoefte aan suiker of cafeïne;
- concentratieproblemen;
- duizeligheid.
Omdat cortisol invloed heeft op andere hormonen, zie je vaak dat langdurige stress meerdere hormonale klachten tegelijk veroorzaakt.
Schildklierhormonen
De schildklier bepaalt voor een groot deel hoe snel je stofwisseling werkt. Wanneer de schildklier te langzaam of juist te snel werkt, kan dat klachten geven die lijken op een hormonale disbalans.
Denk bijvoorbeeld aan:
- koude handen en voeten;
- onverklaarbare gewichtstoename;
- moeite met afvallen;
- vermoeidheid;
- haaruitval;
- obstipatie;
- hartkloppingen;
- overmatig zweten.
Heb je deze klachten? Laat dan altijd eerst medische oorzaken uitsluiten via je huisarts.
Wat kun je doen als je hormonen uit balans zijn?
Misschien vraag je je af wat je kunt doen wanneer uit een hormonale disbalans test blijkt dat jouw hormonen extra aandacht nodig hebben.
Het goede nieuws is dat je vaak zelf al veel invloed hebt op je hormoonbalans. Kleine veranderingen in je dagelijkse leefstijl kunnen op termijn een groot verschil maken.
Zorg voor een stabiele bloedsuikerspiegel
Schommelingen in je bloedsuiker zorgen ervoor dat je lichaam voortdurend insuline moet aanmaken. Dat heeft invloed op meerdere hormonen.
Je ondersteunt een stabiele bloedsuiker door:
- iedere maaltijd voldoende eiwitten te eten;
- gezonde vetten toe te voegen;
- veel groenten te eten;
- snelle suikers zoveel mogelijk te beperken;
- regelmatig te eten.
Verminder langdurige stress
Je kunt stress niet altijd voorkomen, maar je kunt wel leren hoe je lichaam beter met stress omgaat.
Denk bijvoorbeeld aan:
- voldoende ontspanning gedurende de dag;
- ademhalingsoefeningen;
- wandelen in de natuur;
- yoga;
- tijd voor jezelf nemen;
- op tijd rustmomenten inplannen.
Juist kleine momenten van ontspanning helpen je zenuwstelsel om weer tot rust te komen.
Beweeg regelmatig
Beweging ondersteunt je hormonen, maar meer is niet altijd beter.
Probeer een goede balans te vinden tussen:
- krachttraining;
- wandelen;
- fietsen;
- yoga;
- voldoende herstelmomenten.
Luister daarbij goed naar je lichaam. Wanneer je voortdurend over je grenzen gaat, kan dat juist extra stress veroorzaken.
Wil je niet langer blijven zoeken naar de oorzaak van je klachten? Met mijn persoonlijke Hormonen in Balans traject brengen we jouw hormonen, leefstijl en gezondheid uitgebreid in kaart. Zo krijg je een plan dat volledig is afgestemd op jouw lichaam en jouw klachten.
Conclusie: krijg meer inzicht met een hormonale disbalans test
Heb je regelmatig last van vermoeidheid, stemmingswisselingen, een onregelmatige menstruatie, moeite met afvallen of slaapproblemen? Dan kan een hormonale disbalans een rol spelen.
Een hormonale disbalans test helpt je om meer inzicht te krijgen in de signalen die je lichaam afgeeft. Hoewel de test geen medische diagnose stelt, kan hij wel laten zien welke hormonen extra aandacht nodig hebben en welke leefstijlfactoren invloed hebben op jouw klachten.
Door eerst te begrijpen wat er in je lichaam gebeurt, kun je veel gerichter werken aan meer energie, een stabiele cyclus en een gezonde hormoonbalans.
Veelgestelde vragen over een hormonale disbalans test
Hoe weet ik of ik een hormonale disbalans heb?
Een hormonale disbalans herken je vaak aan een combinatie van klachten, zoals vermoeidheid, stemmingswisselingen, een onregelmatige menstruatie, moeite met afvallen of slaapproblemen. Omdat deze klachten ook andere oorzaken kunnen hebben, is het belangrijk om naar het totaalplaatje te kijken. Een hormonale disbalans test kan je daarbij helpen.
Voor wie is een hormonale disbalans test geschikt?
Een hormonale disbalans test is geschikt voor vrouwen die vermoeden dat hun klachten samenhangen met hun hormonen. Denk bijvoorbeeld aan klachten rondom PMS, PCOS, de perimenopauze, de overgang of langdurige stress.
Is een hormonale disbalans test een medische diagnose?
Nee. Een hormonale disbalans test geeft inzicht in mogelijke hormonale verstoringen op basis van jouw klachten en leefstijl. De test vervangt geen medische diagnose. Bij ernstige of aanhoudende klachten is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of medisch specialist.
