De perimenopauze is de overgangsfase vóór de menopauze en begint vaak rond je 40e. Door schommelingen in oestrogeen en progesteron kun je last krijgen van opvliegers, stemmingswisselingen, slecht slapen en een onregelmatige cyclus. Toch wordt de perimenopauze nog vaak verward met de menopauze zelf.
In deze blog lees je precies wat de perimenopauze is, welke symptomen erbij horen, hoe je deze fase bij jezelf kunt herkennen en wat je kunt doen om je klachten op een natuurlijke manier te verlichten. Zodat je weer meer rust, energie en balans ervaart.
Download het gratis e-book “Wat je hormonen je willen vertellen” met een hormonen test en ontdek wat je nú al kunt doen om beter voor jezelf te zorgen, zonder strenge regels of ingewikkelde stappen.
Wat is perimenopauze?
De perimenopauze is de overgangsperiode die voorafgaat aan de menopauze. Maar wat is perimenopauze nu precies? Het is de fase waarin je hormonale balans begint te veranderen. Dit gebeurt meestal ergens tussen je 40e en 50e, maar soms al eerder.
Je lichaam bereidt zich voor op het einde van je vruchtbare jaren, en dat merk je vaak aan fysieke én emotionele klachten.
Misschien wordt je menstruatie ineens onregelmatig, voel je je humeur alle kanten opschieten of ben je ’s nachts klaarwakker. Veel vrouwen denken dat dit soort klachten pas bij de menopauze horen, maar die hormonale schommelingen starten vaak al veel eerder – in de perimenopauze dus. Je oestrogeen en progesteron wisselen elkaar niet meer zo soepel af als vroeger, en dat zorgt voor allerlei veranderingen in je lijf én je hoofd.
Kenmerken van de perimenopauze:
- Verandering in je menstruatiepatroon: Kortere of langere cycli, hevigere of juist lichtere bloedingen.
- Hormoonveranderingen: Door een daling in progesteron en schommelingen in oestrogeen ontstaan klachten zoals oestrogeendominantie.
- Duur van de perimenopauze: Deze fase kan variëren van 2 tot 12 jaar.
De menopauze zelf wordt pas vastgesteld als je 12 maanden geen menstruatie meer hebt gehad. Gemiddeld gebeurt dat rond je 51e, maar de perimenopauze begint dus vaak al in de vroege veertig.
Op welke leeftijd begint de perimenopauze?
De perimenopauze begint gemiddeld rond de leeftijd van 40 jaar, maar kan ook al in de late 30’s starten. Erfelijkheid, leefstijl en roken spelen hierbij een rol. Vrouwen die roken, komen vaak eerder in de perimenopauze.
Symptomen van de perimenopauze
De symptomen van de perimenopauze verschillen per vrouw, maar deze klachten komen het vaakst voor:
- Onregelmatige menstruatie
- Opvliegers
- Slaapproblemen
- Stemmingswisselingen
- Vaginale droogheid
- Laag libido
- Huid- en haarveranderingen
Deze klachten ontstaan niet “zomaar”, maar hangen samen met hormonale schommelingen. Hoe eerder je ze herkent als perimenopauze, hoe beter je erop kunt inspelen.
Veel vrouwen die bij mij aankloppen, zeggen: “Ik herken mezelf niet meer, maar niemand kan me vertellen wat er aan de hand is.” Vaak blijkt dat ze al midden in de perimenopauze zitten, zonder dat ze dat zelf wisten.
Perimenopauze en de pil: kun je overgangsklachten krijgen?
Ja, dat kan zeker. Veel vrouwen die hormonale anticonceptie gebruiken – zoals de pil – denken dat ze (nog) niet in de overgang kunnen zijn. Maar ondertussen ervaren ze wél allerlei klachten: opvliegers, slecht slapen, stemmingswisselingen, huilbuien, een kort lontje… wat gaat hier mis?
Wat doet de pil met je cyclus?
De anticonceptiepil onderdrukt je natuurlijke cyclus. Je lichaam maakt dan zelf geen oestrogeen en progesteron meer aan in het gebruikelijke ritme. In plaats daarvan krijg je dagelijks een constante dosis kunstmatige hormonen. Hierdoor heb je geen echte eisprong of menstruatie, maar een onttrekkingsbloeding tijdens de stopweek.
Dat maakt het lastig om veranderingen in je cyclus op te merken. Maar dat betekent niet dat je perimenopauze ‘on hold’ staat zolang je de pil slikt. Die hormonale overgangsfase gaat gewoon door – ook als je anticonceptie gebruikt.
Kun je overgangsklachten krijgen terwijl je de pil slikt?
Zeker. Gebruik je een lichte pil, zoals Microgynon of een variant met een lagere hormoondosering? Dan kun je die hormonale schommelingen alsnog deels voelen. En die klachten kunnen lijken op de bijwerkingen van de pil zelf. Maar als je rond de 40 of ouder bent, is de kans groot dat je lichaam zich aan het voorbereiden is op de overgang.
Dus: ja, je kunt zeker in de perimenopauze zitten terwijl je de pil slikt. Het ene hoeft het andere niet uit te sluiten.
Wil je meer weten over wat anticonceptie na je 40e écht met je hormonen doet? Lees dan mijn blog Anticonceptie na je 40e: wat doet het écht met je hormonen?.
Perimenopauze of burn-out: wat is het verschil?
Veel vrouwen vragen zich af of ze in een burn-out zitten, terwijl ze eigenlijk in de perimenopauze zijn beland. Dat is niet zo gek: de klachten lijken sterk op elkaar.
Het grote verschil zit in de oorzaak. Bij een burn-out speelt langdurige stress de hoofdrol. Bij perimenopauze zijn het vooral je hormonen die uit balans raken. Vermoeidheid, slecht slapen en stemmingswisselingen kunnen dus een hormonale oorsprong hebben, ook als je leven “op papier” prima loopt.
In mijn praktijk zie ik regelmatig vrouwen die al van alles hebben geprobeerd — rust nemen, minder werken — maar pas echt vooruitgaan als hun hormonen worden meegenomen in het verhaal. Bij twijfel is het daarom zinvol om je hormonale situatie te laten beoordelen door een hormooncoach.
Waarom is perimenopauze zo onbekend?
De perimenopauze krijgt opvallend weinig aandacht, terwijl veel vrouwen er al jaren in zitten zonder het te weten. Een belangrijke reden is het langdurig gebruik van hormonale anticonceptie.
Vroeger slikten veel vrouwen jarenlang de pil. Daarmee werd de natuurlijke cyclus onderdrukt en bleven hormonale schommelingen grotendeels verborgen. Klachten die nu duidelijk voelbaar zijn, werden toen vaak gemaskeerd. Daardoor werd de perimenopauze nauwelijks herkend of besproken.
Nu steeds meer vrouwen stoppen met hormonale anticonceptie of bewuster omgaan met hun cyclus, komen die hormonale veranderingen ineens wél aan de oppervlakte. Opvliegers, slecht slapen, stemmingswisselingen of een kort lontje worden ineens voelbaar — en vaak totaal niet gekoppeld aan de perimenopauze.
Dat maakt deze fase verwarrend. Je voelt dat er iets verandert, maar krijgt zelden een duidelijke uitleg. En precies daarom is het zo belangrijk dat dit onderwerp meer benoemd wordt.
Wat helpt tegen perimenopauze klachten?
Gelukkig zijn er verschillende natuurlijke manieren om perimenopauze klachten te verminderen:
1. Rust en ontspanning
- Zorg voor voldoende rust en ontspanning. Overweeg, yoga, wandelen in de natuur of ademhalingsoefeningen.
- Plan je agenda niet te vol en vraag thuis om hulp.
2. Beperk alcoholgebruik
- Alcohol verstoort het hormonale evenwicht en verlaagt je progesteronspiegel. Probeer je alcoholinname te beperken tot maximaal 4-5 glazen per week of stop helemaal.
3. Voeding
- Kruisbloemige groenten: Deze groenten (zoals broccoli, spruitjes en kool) ondersteunen de ontgifting van oestrogenen in je lever.
- Eiwitrijke maaltijden: Eet bij elke maaltijd eiwitten om je bloedsuikerspiegel te stabiliseren en stemmingswisselingen te verminderen.
- Vermijd suiker: Dit voorkomt pieken en dalen in je energieniveau.
De positieve kant van de perimenopauze
Hoewel de perimenopauze uitdagend kan zijn, is het niet alleen maar kommer en kwel. Voor veel vrouwen is het ook een periode van verdieping en bewustwording.
Je lichaam laat duidelijker dan ooit zien wat het nodig heeft. Minder doorgaan op wilskracht, meer luisteren naar signalen. Dat kan confronterend zijn, maar ook enorm krachtig. De perimenopauze nodigt je uit om beter voor jezelf te zorgen, grenzen serieuzer te nemen en keuzes te maken die echt bij je passen.
Wanneer je begrijpt wat er hormonaal gebeurt en je klachten serieus neemt, wordt deze fase vaak een kantelpunt. Niet het einde van iets, maar het begin van een andere manier van leven — met meer rust, zelfkennis en vertrouwen in je lichaam.
Conclusie: wat is perimenopauze en waarom is het belangrijk om er aandacht aan te geven?
De perimenopauze is een belangrijke fase waarin je lichaam zich voorbereidt op het einde van je vruchtbare jaren. Hormonale schommelingen kunnen zorgen voor onregelmatige menstruaties, stemmingswisselingen, slaapproblemen en andere klachten, maar met de juiste kennis en leefstijlmaatregelen kun je deze periode veel comfortabeler maken. Door rust, voeding, beweging en begeleiding van een hormooncoach kun je je hormonen ondersteunen en je energie, balans en gezondheid verbeteren.
Herken jij bij jezelf signalen van de perimenopauze, en welke stap ga jij zetten om je klachten te verminderen?
