
Zit jij overdag vooral binnen en zie je nauwelijks daglicht? Je bent zeker niet de enige. We staan op, gaan naar ons werk, zitten achter een computer en komen vaak pas buiten als het alweer donker is. Vooral in de herfst en winter gebeurt dit regelmatig.
Maar geen daglicht krijgen heeft meer invloed op je lichaam dan je misschien denkt. Je biologische klok raakt minder goed afgestemd, je kunt je vermoeider voelen en ook je stemming en slaap kunnen eronder lijden.
Misschien herken je het wel. Je voelt je in de winter minder energiek, hebt moeite om ’s ochtends op gang te komen of bent sneller prikkelbaar. En hoewel je voldoende uren slaapt, voel je je toch niet echt uitgerust.
In deze blog lees je wat geen daglicht met je lichaam doet, waarom daglicht belangrijk is voor je hormonen en hoe je ook tijdens de donkere maanden meer daglicht kunt krijgen.
Wat gebeurt er met je lichaam als je geen daglicht krijgt?
Daglicht is belangrijk voor je lichaam. Het helpt je biologische klok te bepalen wanneer je wakker moet zijn en wanneer het tijd is om te slapen. Die biologische klok wordt ook wel je circadiane ritme genoemd.
Je lichaam werkt namelijk volgens een natuurlijk dag- en nachtritme. Overdag ben je actief en ’s avonds maakt je lichaam zich klaar om te ontspannen en te slapen.
Wanneer je overdag weinig daglicht krijgt, kan je biologische klok minder goed worden afgestemd op het moment van de dag. Vooral wanneer je ’s ochtends weinig licht ziet en ’s avonds juist veel kunstlicht gebruikt.
Dit kan verschillende gevolgen hebben:
- Je voelt je overdag moe of hebt moeite om wakker te worden.
- Je hebt minder energie om dingen te ondernemen.
- Je valt moeilijker in slaap of slaapt minder goed.
- Je voelt je somberder of sneller geïrriteerd.
- Je concentratie en motivatie kunnen afnemen.
Dat betekent niet dat je direct hormonale klachten krijgt wanneer je een dag binnenblijft. Maar wanneer je structureel weinig daglicht krijgt, kan dat wel invloed hebben op je slaap, energie en stemming.
Welke invloed heeft geen daglicht op je hormonen?
Daglicht en hormonen werken nauw met elkaar samen. Vooral je biologische klok, cortisol en melatonine spelen hierbij een belangrijke rol.
Cortisol: je natuurlijke ochtendenergie
Cortisol wordt vaak het stresshormoon genoemd, maar het is ook een belangrijk hormoon dat je helpt om wakker te worden en energie te krijgen.
Je cortisolniveau volgt van nature een dagritme. In de ochtend is het meestal hoger, zodat je lichaam klaar is om de dag te beginnen. In de avond neemt het af, zodat je kunt ontspannen.
Daglicht in de ochtend helpt je biologische klok om dit ritme goed af te stemmen. Krijg je weinig ochtendlicht, dan kan je dag-nachtritme minder goed aansluiten op je dagelijkse activiteiten.
Melatonine: het hormoon dat je helpt slapen
Melatonine is het hormoon dat je lichaam aanmaakt wanneer het donker wordt. Het geeft je lichaam het signaal dat het tijd is om te gaan slapen.
Wanneer je overdag voldoende daglicht krijgt, helpt dat je lichaam om het verschil tussen dag en nacht duidelijk te herkennen. Dat is belangrijk voor een goede melatonineaanmaak in de avond.
Zit je overdag veel binnen en gebruik je ’s avonds veel kunstlicht, dan kan je biologische klok minder goed afgestemd raken. Hierdoor kan het lastiger worden om op het juiste moment slaperig te worden.
Serotonine: belangrijk voor je stemming
Serotonine is een stof in je hersenen die onder andere betrokken is bij je stemming, slaap en eetlust. Licht speelt een rol bij de werking van systemen die betrokken zijn bij serotonine.
Wanneer je weinig daglicht krijgt, kun je merken dat je minder lekker in je vel zit. Vooral in de herfst en winter ervaren sommige vrouwen meer somberheid, minder motivatie en een lager energieniveau.
Waarom voel je je in de herfst en winter vermoeider zonder daglicht?
In de herfst en winter zijn de dagen korter. Je staat misschien op wanneer het nog donker is en gaat naar huis wanneer de zon alweer onder is.
Daardoor kun je ongemerkt een groot deel van je dag binnen doorbrengen zonder voldoende natuurlijk licht.
En dat merk je soms aan jezelf.
Je hebt minder zin om te sporten, voelt je sneller moe en hebt misschien meer behoefte aan zoetigheid of comfortfood. Ook kun je merken dat je humeur minder goed is dan in de zomer.
Bij sommige mensen zijn deze klachten meer dan een tijdelijk winterdipje. Wanneer somberheid, vermoeidheid en andere klachten ieder jaar terugkomen en je dagelijks functioneren beïnvloeden, kan er sprake zijn van een winterdepressie of seizoensgebonden depressie.
Dat is niet iets wat je zomaar hoeft te accepteren. Bespreek aanhoudende of ernstige klachten met je huisarts.
Het is goed om te weten dat niet iedere vermoeidheid of sombere stemming door een gebrek aan daglicht komt. Ook stress, voeding, slaap, lichamelijke aandoeningen en hormonale veranderingen kunnen een rol spelen.
Juist daarom is het belangrijk om naar het totaalplaatje te kijken.
Hoe krijg je meer daglicht als je de hele dag binnen zit?
Gelukkig hoef je niet uren buiten te zijn om bewuster met daglicht bezig te zijn. Met een paar kleine aanpassingen kun je al meer natuurlijk licht in je dag brengen.
1. Ga ’s ochtends naar buiten
Probeer in de ochtend even naar buiten te gaan. Maak bijvoorbeeld een korte wandeling voordat je aan je werk begint. Ook op een bewolkte dag is buitenlicht veel sterker dan het licht in huis.
2. Maak een wandeling tijdens je lunchpauze
Zit jij de hele ochtend achter je computer? Gebruik je lunchpauze dan om even naar buiten te gaan. Je hoeft geen lange wandeling te maken. Twintig minuten buiten is al een mooie start.
3. Drink je koffie of thee buiten
Heb je ’s ochtends weinig tijd? Neem je koffie mee naar buiten of drink je thee op het terras. Zelfs een klein moment buiten helpt je om meer daglicht te krijgen.
4. Laat het daglicht binnen
Open je gordijnen zodra je opstaat. Zet je werkplek bij voorkeur in de buurt van een raam. Let wel: daglicht achter glas is minder effectief voor het afstemmen van je biologische klok dan buitenlicht.
5. Maak van naar buiten gaan een gewoonte
Wacht niet totdat de zon schijnt. Ook wanneer het bewolkt is of een beetje regent, kun je prima naar buiten. Trek je jas aan en maak er een vast moment van.
Merk je dat je ondanks voldoende daglicht, slaap en gezonde leefstijl toch regelmatig vermoeid bent of last hebt van hormonale klachten? Dan is het verstandig om verder te kijken dan alleen daglicht.
Merk je dat je ondanks met deze tips, dat je slaapproblemen of hormonale klachten blijft houden? In mijn Hormonen in Balans 1-op-1 traject kijken we samen naar de échte oorzaak achter jouw klachten.
Conclusie: geen daglicht is niet goed voor je energie en slaap
Wanneer je overdag nauwelijks daglicht krijgt, kan dat invloed hebben op je biologische klok, slaap, energie en stemming. Vooral tijdens de herfst en winter is het belangrijk om bewust meer naar buiten te gaan.
Daglicht is geen wondermiddel waarmee je alle hormonale klachten oplost. Maar het is wel een belangrijke basis voor een gezond dag- en nachtritme.
Wat doe jij dagelijks om ervoor te zorgen dat je voldoende daglicht krijgt, ook tijdens de donkere maanden?



