Heb je ineens last van angstgevoelens, terwijl je vroeger helemaal niet zo angstig was? Voel je je onrustig, gespannen of krijg je zelfs angstaanvallen? En vraag je je af waar dit vandaan komt?
Angst en de overgang kunnen met elkaar te maken hebben. Tijdens de perimenopauze veranderen je vrouwelijke hormonen. En die veranderingen kunnen invloed hebben op je stemming, je stressgevoeligheid en hoe rustig je je voelt.
Misschien herken je dit wel. Je ligt in bed en voelt je ineens onrustig. Je gedachten blijven maar doorgaan. Of je krijgt een angstig gevoel zonder dat je precies weet waarom.
In deze blog lees je waarom angstgevoelens tijdens de overgang kunnen ontstaan, wat progesteron en oestrogeen hiermee te maken hebben en wat je zelf kunt doen om je lichaam meer rust te geven.
Vergeet niet om mijn gratis e-book Wat je hormonen je écht willen vertellen te downloaden. Je vindt ’m onderaan deze blog.
Angst en overgang: wat gebeurt er met je hormonen?
Tijdens de perimenopauze verandert er behoorlijk veel in je hormoonhuishouding.
Je oestrogeen gaat steeds meer schommelen. Soms zijn de waarden hoger dan je gewend bent en soms juist lager. Ondertussen worden je eisprongen minder regelmatig, waardoor je ook minder regelmatig progesteron aanmaakt.
En dat merk je niet alleen aan je menstruatie, opvliegers of slaap. Ook je stemming en je gevoel van rust kunnen veranderen.
Oestrogeen en progesteron hebben namelijk invloed op verschillende processen in je hersenen. Ze spelen onder andere een rol bij neurotransmitters. Dit zijn stofjes die signalen doorgeven tussen je hersencellen.
Denk bijvoorbeeld aan GABA. Dit stofje helpt je hersenen om prikkels af te remmen en tot rust te komen.
Wanneer je hormonen veranderen, kan ook de werking van deze systemen veranderen. Hierdoor kun je gevoeliger worden voor stress, spanning en angst.
Kan progesteron helpen om je rustiger te voelen?
Progesteron is een hormoon dat je lichaam vooral na je eisprong aanmaakt. Naast zijn rol in je menstruatiecyclus heeft progesteron ook invloed op je hersenen.
En juist dat maakt progesteron interessant wanneer we kijken naar angstgevoelens tijdens de overgang.
Progesteron kan namelijk worden omgezet in een stofje dat allopregnanolon heet.
Allopregnanolon heeft een rustgevende werking op je hersenen. Het beïnvloedt de werking van GABA, een neurotransmitter die je hersenen helpt om prikkels af te remmen.
Je kunt GABA een beetje vergelijken met een rempedaal.
Wanneer dit systeem goed werkt, helpt het je hersenen om niet voortdurend in de hoogste versnelling te staan. Je kunt je daardoor rustiger voelen en makkelijker ontspannen.
Wat gebeurt er als je progesteron daalt?
Tijdens de perimenopauze worden je eisprongen minder regelmatig. Hierdoor maak je minder progesteron aan.
Wanneer de hoeveelheid progesteron en allopregnanolon verandert, kan dat invloed hebben op de rustgevende werking in je hersenen.
Bij sommige vrouwen kan dit bijdragen aan:
- Angstgevoelens of een gevoel van onrust
- Meer spanning in je lichaam
- Moeite met ontspannen
- Slechter slapen
- Een gevoel dat je minder goed tegen stress kunt
Dit betekent niet dat een laag progesteron automatisch angst veroorzaakt. Wel kan het een van de factoren zijn die meespelen.
Kunnen angstaanvallen tijdens de overgang door oestrogeen ontstaan?
Misschien heb je weleens gehoord dat angstaanvallen door hoog oestrogeen ontstaan.
Maar klopt dat eigenlijk? Het antwoord is iets ingewikkelder.
Oestrogeen heeft invloed op verschillende neurotransmitters in je hersenen, waaronder serotonine en GABA. Ook kan oestrogeen invloed hebben op hoe je hersenen reageren op stress.
Tijdens de perimenopauze kan oestrogeen behoorlijk schommelen. Soms zijn de waarden hoger dan je gewend bent, terwijl ze op andere momenten juist dalen.
Het is niet zo dat een hoog oestrogeen automatisch angstaanvallen veroorzaakt.
Ook een laag oestrogeen kan bij sommige vrouwen bijdragen aan klachten zoals angst, onrust en stemmingsveranderingen.
Het gaat dus niet alleen om de hoogte van je oestrogeen. Ook de schommelingen, je gevoeligheid voor hormonale veranderingen en andere factoren kunnen een rol spelen.
Daarom is het niet verstandig om bij angstklachten alleen naar je oestrogeen te kijken. Je lichaam is namelijk veel meer dan één hormoon.
Waarom kun je tijdens de overgang gevoeliger worden voor stress?
Naast oestrogeen en progesteron speelt ook cortisol een rol.
Cortisol is een hormoon dat je lichaam aanmaakt wanneer je stress ervaart. Dat is op zichzelf helemaal niet verkeerd.
Cortisol helpt je om alert te zijn en in actie te komen wanneer dat nodig is.
Maar wanneer je langdurig veel stress ervaart, kan je stresssysteem voortdurend actief blijven. Je lichaam blijft dan als het ware in de actiestand staan.
Je merkt dit bijvoorbeeld doordat je:
- Moeite hebt om te ontspannen
- Slecht slaapt of regelmatig wakker wordt
- Je snel opgejaagd voelt
- Meer piekert
- Sneller geïrriteerd bent
- Je angstiger voelt dan vroeger
Progesteron en allopregnanolon kunnen invloed hebben op de werking van je stresssysteem. Allopregnanolon kan via GABA-receptoren helpen om stressreacties af te remmen.
Wanneer je hormonale veranderingen ervaart en tegelijkertijd veel stress hebt, kan het moeilijker worden om tot rust te komen.
En dat is precies wat veel vrouwen tijdens de perimenopauze herkennen.
Je hebt waarschijnlijk een druk leven. Je combineert je werk, je gezin, sociale afspraken en allerlei andere verplichtingen.
En alsof dat nog niet genoeg is, verandert je lichaam ook nog eens.
Het kan daardoor voelen alsof je minder goed tegen stress kunt dan vroeger.
Wat kun je doen om angstgevoelens tijdens de overgang te verminderen?
Gelukkig zijn er verschillende dingen die je zelf kunt doen om je lichaam en je hersenen meer rust te geven.
Je hoeft daarvoor echt niet je hele leven om te gooien.
1. Eet voldoende en regelmatig
Je lichaam heeft voldoende energie en voedingsstoffen nodig om goed te functioneren.
Wanneer je te weinig eet, maaltijden overslaat of langdurig vast, kan dat bij sommige vrouwen extra stress geven.
2. Verminder alcohol
Alcohol lijkt misschien ontspannend, maar kan je slaap juist verstoren.
Ook kan alcohol invloed hebben op allopregnanolon en de werking van je GABA-systeem.
Misschien val je sneller in slaap na een glas wijn, maar slaap je daarna onrustiger.
En wanneer je slecht slaapt, kun je de volgende dag juist meer last hebben van spanning en angst.
3. Breng je stress omlaag
Je kunt je hormonen niet los zien van je leefstijl.
Wanneer je voortdurend doorgaat en weinig momenten van rust hebt, krijgt je lichaam weinig gelegenheid om te herstellen.
Probeer daarom dagelijks momenten in te bouwen waarop je even niets hoeft.
Denk aan een wandeling, rustig ademhalen, yoga of gewoon even zitten zonder telefoon.
4. Zorg voor voldoende slaap
Slecht slapen en angstgevoelens kunnen elkaar versterken.
Je slaapt slecht, waardoor je gevoeliger wordt voor stress. Vervolgens lig je ’s nachts te piekeren en slaap je opnieuw slecht.
Probeer een vast slaapritme aan te houden en beperk alcohol in de avond. Word je regelmatig wakker of heb je last van nachtelijke onrust? Kijk dan ook naar andere overgangsklachten die je slaap kunnen verstoren.
5. Kijk eens naar je koffiegebruik
Drink je regelmatig koffie en merk je dat je je angstiger, onrustiger of opgejaagder voelt? Probeer dan eens een tijdje te stoppen met koffie drinken.
Cafeïne stimuleert je zenuwstelsel en kan ervoor zorgen dat je je onrustiger voelt, meer gaat piekeren of last krijgt van angstgevoelens. Zeker wanneer je tijdens de overgang gevoeliger bent voor stress, kan koffie deze klachten versterken.
Je zult merken dat je zonder koffie rustiger bent, minder gejaagd voelt en makkelijker ontspant. Kijk vooral wat koffie met jouw lichaam doet.
Heb jij last van angstgevoelens tijdens de overgang en wil je weten wat jouw hormonen, leefstijl en stress hiermee te maken hebben? In mijn Hormonen in Balans 1-op-1 traject kijken we samen naar jouw hormonale klachten en de factoren die jouw lichaam beïnvloeden. Zodat je weer rust, energie en grip op je klachten krijgt.
Conclusie: Je hoeft niet met angstgevoelens tijdens de overgang te blijven rondlopen
Angstgevoelens tijdens de overgang kunnen behoorlijk overweldigend zijn. Zeker wanneer je vroeger helemaal niet angstig was en ineens merkt dat je je onrustig, gespannen of opgejaagd voelt.
Angst en de overgang kunnen met elkaar samenhangen. Schommelingen in oestrogeen en progesteron kunnen invloed hebben op je stemming, je stressgevoeligheid en je slaap. Ook langdurige stress, onvoldoende herstel en andere leefstijlfactoren kunnen bijdragen aan angstgevoelens.
Gelukkig hoef je niet zomaar te accepteren dat je je tijdens de overgang voortdurend angstig of onrustig voelt. Met voldoende voeding, een goede nachtrust, minder stress en aandacht voor je hormonale veranderingen kun je je lichaam ondersteunen.
Heb jij last van angstgevoelens tijdens de overgang? En met welke tip ga jij aan de slag om je weer rustiger te voelen?
