Je hormonen reageren op meer dan alleen voeding en stress. Veel vrouwen kijken naar voeding, beweging en stress wanneer ze aan hun hormoonbalans willen werken. Logisch, want deze factoren hebben veel invloed op hoe je je voelt. Maar er is nog een onderdeel dat vaak wordt vergeten: de stoffen waar je lichaam dagelijks mee in aanraking komt.
Hormoonverstorende stoffen zitten namelijk in veel alledaagse producten. Denk aan plastic verpakkingen, cosmetica, schoonmaakmiddelen en bepaalde soorten kleding. Je kunt deze stoffen niet altijd volledig vermijden, maar je kunt wel bewuster omgaan met je blootstelling eraan.
Zeker wanneer je last hebt van hormonale klachten zoals PMS, vermoeidheid, stemmingswisselingen, een onregelmatige cyclus of overgangsklachten, kan het waardevol zijn om ook hiernaar te kijken.
In deze blog lees je wat hormoonverstorende stoffen zijn, hoe ze je hormoonhuishouding kunnen beïnvloeden, waar ze in voorkomen en welke praktische stappen je kunt nemen om je dagelijkse blootstelling te verminderen.
Vergeet niet om mijn gratis e-book Wat je hormonen je écht willen vertellen te downloaden. Je vindt ’m onderaan deze blog.
Wat zijn hormoonverstorende stoffen?
Hormoonverstorende stoffen, ook wel Endocrine Disrupting Chemicals (EDC’s) genoemd, zijn chemische stoffen die invloed kunnen hebben op de werking van je hormonen.
Hormonen zijn als boodschappers in je lichaam. Ze regelen onder andere je menstruatiecyclus, energieniveau, stofwisseling, stressreactie en vruchtbaarheid. Wanneer deze communicatie wordt beïnvloed, kan dit gevolgen hebben voor verschillende processen in je lichaam.
Hormoonverstorende stoffen kunnen op verschillende manieren werken:
- Ze kunnen de werking van natuurlijke hormonen nabootsen.
- Ze kunnen de werking van hormonen blokkeren.
- Ze kunnen invloed hebben op de aanmaak, afbraak of verwerking van hormonen.
Het gaat hierbij niet om één product of één moment van blootstelling. Het gaat vooral om de totale belasting die je lichaam gedurende lange tijd ervaart.
Hoe beïnvloeden hormoonverstorende stoffen je hormoonbalans?
Je lichaam beschikt gelukkig over sterke systemen om afvalstoffen en lichaamsvreemde stoffen te verwerken. Je lever speelt hierin bijvoorbeeld een belangrijke rol.
Toch krijgen we dagelijks met veel verschillende stoffen te maken. Wanneer je lichaam voortdurend wordt blootgesteld aan bepaalde chemische stoffen, kan dit extra belasting geven.
Voor vrouwen kunnen hormoonverstorende stoffen vooral interessant zijn om naar te kijken bij klachten zoals:
- PMS klachten
- gevoelige borsten
- hevige menstruaties
- stemmingswisselingen
- vermoeidheid
- moeite met afvallen
- huidproblemen
- veranderingen in de menstruatiecyclus
Een veelbesproken voorbeeld zijn stoffen die zich kunnen gedragen als oestrogeen. Deze worden ook wel xeno-oestrogenen genoemd. Ze lijken op het lichaamseigen hormoon oestrogeen, maar worden niet op dezelfde manier gereguleerd.
Een goede balans tussen oestrogeen en progesteron is belangrijk voor een gezonde cyclus en hoe je je voelt gedurende de maand.
Waar zitten hormoonverstorende stoffen in?
Hormoonverstorende stoffen komen voor in meer producten dan veel vrouwen denken. Je hoeft niet meteen alles in huis te vervangen, maar bewustwording is een belangrijke eerste stap.
Hormoonverstorende stoffen in verzorgingsproducten en cosmetica
Je huid komt dagelijks in contact met verschillende producten. Denk aan shampoo, deodorant, bodylotion, make-up en parfum.
Veel conventionele verzorgingsproducten bevatten ingrediënten die mogelijk invloed kunnen hebben op je hormoonhuishouding.
Voorbeelden van stoffen waar vaak aandacht voor is:
- Parabenen: conserveringsmiddelen die ervoor zorgen dat producten langer houdbaar blijven.
- Ftalaten: stoffen die onder andere gebruikt kunnen worden in geurstoffen en kunststoffen.
- Synthetische geurstoffen: verzamelnamen voor verschillende geurcomponenten.
- PEG’s: ingrediënten die de structuur van producten kunnen beïnvloeden.
Door vaker te kiezen voor natuurlijke verzorgingsproducten met een eenvoudige ingrediëntenlijst kun je je dagelijkse blootstelling verminderen.
Let bijvoorbeeld eens op de producten die je meerdere keren per dag gebruikt. Een deodorant, handcrème of parfum lijkt misschien een klein onderdeel van je routine, maar jarenlang dagelijks gebruik telt mee.
Hormoonverstorende stoffen in plastic en verpakkingen
Plastic is een andere bekende bron van stoffen waar aandacht voor is.
Een voorbeeld hiervan is bisfenol A (BPA). Deze stof werd vroeger veel gebruikt om plastic steviger te maken en kwam ook voor in coatings aan de binnenkant van blikverpakkingen.
Praktische tips:
- Bewaar eten liever in glazen bakjes.
- Verwarm geen maaltijden in plastic bakjes.
- Gebruik een glazen drinkfles in plaats van plastic.
- Kies waar mogelijk voor verse producten zonder onnodige verpakking.
Hormoonverstorende stoffen in voeding en het milieu
Ook via voeding en het milieu kunnen we met verschillende stoffen in aanraking komen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- resten van bestrijdingsmiddelen op groenten en fruit
- chemische stoffen uit verpakkingen
- vervuilende stoffen in de omgeving
Je hoeft niet volledig biologisch te eten om bewuste keuzes te maken. Begin bijvoorbeeld met het goed wassen van groenten en fruit en kies vaker voor onbewerkte producten.
Hormoonverstorende stoffen in kleding en schoonmaakmiddelen
Ook kleding en huishoudelijke producten kunnen stoffen bevatten waar je lichaam mee in aanraking komt.
Nieuwe kleding kan bijvoorbeeld resten bevatten van chemische behandelingen. Daarom is het verstandig om nieuwe kleding eerst te wassen voordat je deze draagt.
Bij schoonmaakmiddelen kun je letten op producten met minder synthetische geurstoffen en onnodige toevoegingen.
De meest voorkomende hormoonverstoorders op een rij
De bekendste hormoonverstorende stoffen zijn:
BPA (bisfenol A)
Komt vooral voor in bepaalde plastics en verpakkingen.
Ftalaten
Worden gebruikt als weekmakers in plastics en kunnen voorkomen in cosmetica en geurstoffen.
Parabenen
Worden gebruikt als conserveringsmiddel in onder andere verzorgingsproducten.
PFAS
Een groep chemische stoffen die onder andere bekend is van waterafstotende materialen en bepaalde antiaanbaklagen.
Synthetische geurstoffen
Kunnen voorkomen in parfum, verzorgingsproducten, wasmiddelen en schoonmaakproducten.
Hoe kun je hormoonverstorende stoffen verminderen?
Je hoeft niet direct je hele leefstijl om te gooien. Juist kleine veranderingen kunnen helpen om je totale blootstelling te verlagen.
Begin bijvoorbeeld met:
- Kies verzorgingsproducten met natuurlijke ingrediënten.
- Lees de ingrediëntenlijst van producten die je dagelijks gebruikt.
- Gebruik glas in plaats van plastic voor het bewaren van voeding.
- Verwarm eten niet in plastic.
- Was nieuwe kleding voordat je deze draagt.
- Kies vaker voor verse en onbewerkte voeding.
- Verminder onnodige geurstoffen in huis.
Het doel is niet om alles perfect te doen. Het gaat erom dat je bewuster kiest en stap voor stap veranderingen maakt die bij jouw leven passen.
Wil je niet alleen de invloed van hormoonverstorende stoffen begrijpen, maar ook weten welke factoren jouw hormonale klachten veroorzaken? In mijn 1-op-1 traject Hormonen in Balans kijken we samen naar jouw lichaam, leefstijl en hormoonbalans. Zodat je weer grip krijgt op je hormonale klachten.
Conclusie: bewust omgaan met hormoonverstorende stoffen ondersteunt je hormoonbalans
Hormoonverstorende stoffen zijn bijna overal om ons heen. Je kunt ze niet volledig vermijden, maar je kunt wel invloed uitoefenen op hoeveel je ermee in aanraking komt.
Door bewuster te kiezen voor bijvoorbeeld natuurlijke verzorgingsproducten, minder plastic en producten met minder onnodige toevoegingen, geef je je lichaam meer ondersteuning.
Wanneer je werkt aan je hormoonbalans, kijk dan niet alleen naar voeding en leefstijl, maar ook naar de omgeving waarin je lichaam dagelijks functioneert.
Elke kleine stap telt. Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Begin met één product, één gewoonte of één bewuste keuze.
Veelgestelde vragen over hormoonverstorende stoffen
Zijn hormoonverstorende stoffen gevaarlijk?
Hormoonverstorende stoffen kunnen invloed hebben op de werking van hormonen. Het effect hangt onder andere af van de soort stof, de hoeveelheid waaraan je wordt blootgesteld en hoe lang deze blootstelling duurt.
Kan ik hormoonverstorende stoffen helemaal vermijden?
Nee, dat is vrijwel onmogelijk. We krijgen dagelijks met verschillende stoffen te maken. Het doel is daarom niet om alles te vermijden, maar om je totale blootstelling stap voor stap te verminderen.
Welke verzorgingsproducten bevatten hormoonverstorende stoffen?
Veelbesproken ingrediënten zijn onder andere parabenen, ftalaten en bepaalde synthetische geurstoffen. Door vaker te kiezen voor natuurlijke verzorgingsproducten met een duidelijke ingrediëntenlijst kun je bewuster omgaan met wat je op je huid gebruikt.
